Hashimoto i niedoczynność tarczycy to tematy, wokół których narosło bardzo dużo mitów. Jedni mówią, że trzeba całkowicie odstawić gluten. Inni, że koniecznie trzeba zrezygnować z nabiału. Ktoś poleca dietę bez warzyw kapustnych, ktoś inny restrykcyjną dietę przeciwzapalną, a jeszcze ktoś suplementy „na tarczycę”. W efekcie pacjent często zostaje z chaosem w głowie i pytaniem: co ja właściwie mam jeść?
Prawda jest dużo spokojniejsza. Dieta przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy powinna wspierać organizm, poprawiać sytość, pomagać utrzymać prawidłową masę ciała, dostarczać ważnych składników odżywczych i być dopasowana do wyników badań oraz stylu życia. Nie musi być skrajna, głodowa ani oparta na przypadkowych eliminacjach.
Jeżeli szukasz informacji i wpisujesz w Google hasła takie jak dieta przy Hashimoto, dieta przy niedoczynności tarczycy, dietetyk Suchy Las Hashimoto, co jeść przy Hashimoto, czego unikać przy niedoczynności tarczycy albo konsultacja dietetyczna Suchy Las, ten artykuł pomoże Ci uporządkować temat i zrozumieć, kiedy warto skorzystać z pomocy dietetyka.
W KM Medical Center w Suchym Lesie pacjenci mogą skorzystać z konsultacji dietetycznej, wykonać badania w punkcie pobrań, a w razie potrzeby skorzystać także ze wsparcia w zakresie psychologii oraz neurologii. Placówka informuje na swojej stronie, że oferuje dietetykę, neurologię, psychologię i punkt pobrań realizowany we współpracy z siecią Diagnostyka.
Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, to choroba, w której układ odpornościowy atakuje własną tarczycę. Z czasem może prowadzić do stopniowego uszkadzania gruczołu i rozwoju niedoczynności tarczycy. American Thyroid Association opisuje Hashimoto jako chorobę autoimmunologiczną, w której przeciwciała, między innymi anty-TPO i anty-TG, są związane ze stanem zapalnym tarczycy.
Niedoczynność tarczycy oznacza, że tarczyca produkuje zbyt mało hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Hormony tarczycy wpływają między innymi na metabolizm, energię, temperaturę ciała, pracę serca, koncentrację, skórę, włosy, jelita i masę ciała.
Do częstych objawów niedoczynności tarczycy należą:
zmęczenie,
senność,
uczucie zimna,
przyrost masy ciała,
trudność w redukcji masy ciała,
sucha skóra,
wypadanie włosów,
zaparcia,
spowolnienie,
obniżenie nastroju,
problemy z koncentracją,
nieregularne miesiączki,
podwyższony cholesterol,
obrzęki,
osłabienie.
Same objawy nie wystarczą jednak do rozpoznania choroby. Potrzebna jest ocena lekarska i badania, najczęściej TSH, FT3, FT4, przeciwciała anty-TPO, anty-TG, czasem USG tarczycy oraz inne parametry zależne od sytuacji pacjenta.
Dieta nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza. Może jednak bardzo mocno wspierać codzienne funkcjonowanie, samopoczucie, masę ciała i wyniki badań.
Dieta przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy ma znaczenie z kilku powodów. Po pierwsze, organizm potrzebuje konkretnych składników do prawidłowej pracy tarczycy i metabolizmu hormonów. Po drugie, osoby z niedoczynnością tarczycy często zmagają się z przyrostem masy ciała, zmęczeniem, zaparciami, wysokim cholesterolem i spadkiem energii. Po trzecie, Hashimoto jako choroba autoimmunologiczna często współwystępuje z innymi problemami, na przykład insulinoopornością, celiakią, niedoborami czy problemami jelitowymi.
Serwis pacjent.gov.pl wskazuje, że przy niedoczynności tarczycy dieta wspiera leczenie farmakologiczne i powinna dostarczać między innymi jodu, żelaza, selenu, witaminy D, białka oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3.
To nie oznacza, że każda osoba ma od razu kupować suplementy. Najpierw warto sprawdzić dietę, wyniki badań i realne potrzeby organizmu. Nadmiar niektórych składników, na przykład jodu, także może być problemem, szczególnie przy chorobach autoimmunologicznych tarczycy. Dlatego najlepsze podejście to indywidualna ocena, a nie działanie według losowej listy z internetu.
Dobra dieta przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy powinna:
wspierać prawidłową masę ciała,
zmniejszać ryzyko niedoborów,
poprawiać sytość,
wspierać jelita,
pomagać przy zaparciach,
ograniczać nadmiar cukru i żywności wysokoprzetworzonej,
dostarczać odpowiedniej ilości białka,
uwzględniać styl życia i aktywność,
nie być skrajnie restrykcyjna,
być możliwa do utrzymania przez długi czas.
Dieta przy Hashimoto nie powinna zaczynać się od zakazów. Najpierw trzeba zadbać o fundamenty. Dopiero później można rozważać bardziej szczegółowe zmiany, jeśli są do tego wskazania.
Pierwsza zasada to regularność posiłków. Pacjent.gov.pl zaleca osobom z niedoczynnością tarczycy jedzenie 4-5 posiłków dziennie w regularnych odstępach, co 3-4 godziny. Nie każda osoba musi trzymać się idealnie takiego schematu, ale długie głodówki w ciągu dnia i bardzo duże kolacje zwykle nie pomagają ani w energii, ani w kontroli masy ciała.
Druga zasada to odpowiednia ilość białka. Białko wspiera sytość, utrzymanie masy mięśniowej, regenerację i kontrolę apetytu. Przy niedoczynności tarczycy i redukcji masy ciała ma to szczególne znaczenie.
Trzecia zasada to produkty nieprzetworzone lub mało przetworzone. Dieta powinna opierać się na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, dobrych źródłach białka, zdrowych tłuszczach, orzechach, pestkach i roślinach strączkowych, jeśli są dobrze tolerowane.
Czwarta zasada to odpowiednia ilość błonnika. Błonnik pomaga w pracy jelit, sytości i kontroli glukozy. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy pacjent ma zaparcia, insulinooporność lub trudność z redukcją masy ciała.
Piąta zasada to rozsądne podejście do eliminacji. Gluten, nabiał, soja czy warzywa kapustne nie muszą być automatycznie zakazane u każdej osoby z Hashimoto. Eliminacja ma sens wtedy, gdy istnieją konkretne wskazania, na przykład celiakia, alergia, nietolerancja, wyraźne objawy lub zalecenie specjalisty.
Dieta powinna być różnorodna i oparta na produktach, które dostarczają składników potrzebnych do pracy organizmu. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że w niedoczynności tarczycy warto wzbogacać dietę w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, orzechy, nasiona i pestki.
W praktyce warto jeść:
warzywa, najlepiej w większości posiłków,
owoce w rozsądnych porcjach,
pełnoziarniste pieczywo,
płatki owsiane,
kasze,
ryż,
makaron pełnoziarnisty,
ziemniaki,
jaja,
ryby,
chude mięso,
nabiał naturalny, jeśli jest dobrze tolerowany,
rośliny strączkowe, jeśli nie nasilają objawów jelitowych,
orzechy,
pestki,
nasiona,
oliwę z oliwek,
awokado,
produkty bogate w błonnik.
Dobry posiłek przy Hashimoto powinien być sycący i stabilny energetycznie. Przykładem może być owsianka z jogurtem naturalnym, owocami i orzechami. Inny przykład to jajka z warzywami i pieczywem razowym. Na obiad dobrze sprawdzi się ryba z ziemniakami i surówką, kasza z indykiem i warzywami albo tofu z ryżem i warzywami. Na kolację można wybrać twarożek z warzywami i pieczywem pełnoziarnistym albo sałatkę z jajkiem, oliwą i kaszą.
Najważniejsze jest to, żeby dieta nie była karą. Pacjent powinien jeść normalne, proste posiłki, które da się powtarzać w codziennym życiu.
Przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy szczególną uwagę zwraca się na kilka składników.
Białko jest potrzebne do wielu procesów w organizmie. Pomaga w utrzymaniu sytości, wspiera mięśnie i może ułatwiać redukcję masy ciała. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zwraca uwagę, że w chorobie Hashimoto białka zawierają aminokwasy ważne dla syntezy hormonów tarczycy, między innymi tyrozynę i fenyloalaninę.
Źródła białka to między innymi jaja, ryby, mięso, nabiał, tofu, tempeh, rośliny strączkowe i odżywki białkowe, jeśli są potrzebne i dobrze dobrane.
Kwasy omega-3 wspierają zdrowie sercowo-naczyniowe i mogą być elementem diety przeciwzapalnej. NCEŻ zaleca w niedoczynności tarczycy wprowadzenie ryb minimum 1-2 razy w tygodniu, szczególnie tłustych ryb morskich, takich jak łosoś, makrela, śledź, sardynki czy tuńczyk. Ryby dostarczają też selenu, jodu i witaminy D.
Jod jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z Hashimoto powinna suplementować jod na własną rękę. Zbyt duże dawki mogą być niekorzystne, dlatego suplementację najlepiej omówić z lekarzem lub dietetykiem.
Źródła jodu to między innymi ryby morskie, owoce morza, nabiał, jaja i sól jodowana.
Selen bierze udział w metabolizmie hormonów tarczycy i ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Źródłem selenu są ryby, jaja, mięso, orzechy brazylijskie i produkty zbożowe, choć zawartość selenu w produktach zależy między innymi od gleby.
Niedobór żelaza może nasilać zmęczenie, osłabienie, wypadanie włosów i pogorszenie samopoczucia. Warto sprawdzać nie tylko samą morfologię, ale w wielu przypadkach także ferrytynę, szczególnie gdy występuje przewlekłe zmęczenie, obfite miesiączki lub wypadanie włosów.
Witamina D jest często niedoborowa w populacji i może mieć znaczenie dla odporności oraz ogólnego stanu zdrowia. Jej poziom warto ocenić w badaniach i dobrać dawkę suplementacji indywidualnie.
W KM Medical Center pacjenci mogą wykonać badania w punkcie pobrań, co ułatwia kontrolę parametrów ważnych przy chorobach tarczycy.
W diecie przy Hashimoto nie chodzi o to, żeby tworzyć ogromną listę zakazów. Najważniejsze jest ograniczenie produktów, które pogarszają jakość diety, nasilają problemy z masą ciała, zwiększają podjadanie albo wypierają wartościowe jedzenie.
Warto ograniczyć:
słodzone napoje,
słodycze jedzone codziennie,
ciastka, drożdżówki i wyroby cukiernicze,
fast foody,
chipsy i słone przekąski,
produkty wysokoprzetworzone,
duże ilości alkoholu,
nadmiar cukru,
nadmiar tłuszczów nasyconych,
bardzo restrykcyjne diety głodówkowe,
przypadkowe suplementy bez wskazań.
Pacjent.gov.pl zwraca uwagę, że przy Hashimoto niekorzystne mogą być między innymi „diety oczyszczające”, ponieważ zbyt niska liczba kalorii może szkodzić organizmowi.
To ważne, bo wiele osób z Hashimoto zaczyna od bardzo ostrych restrykcji. Niestety zbyt niska kaloryczność może pogorszyć energię, zwiększyć napady głodu, utrudnić utrzymanie diety i prowadzić do efektu jojo. Dobrze ustawiona dieta powinna wspierać organizm, a nie go karać.
To najczęstsze pytanie pacjentów z Hashimoto. Odpowiedź brzmi: nie zawsze.
Eliminacja glutenu jest konieczna przy celiakii. Może być też wskazana przy nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten, jeśli objawy są dobrze udokumentowane i poprawiają się po eliminacji. Natomiast samo Hashimoto nie oznacza automatycznie, że każdy pacjent musi przejść na dietę bezglutenową.
Problem polega na tym, że wiele osób odstawia gluten bez diagnostyki, a później trudno ocenić, czy celiakia była obecna. Jeżeli pacjent podejrzewa celiakię, warto omówić to z lekarzem przed eliminacją glutenu.
Nabiał może być wartościowym źródłem białka, wapnia i jodu. Nie musi być zakazany przy Hashimoto. Eliminacja ma sens wtedy, gdy pacjent ma alergię, nietolerancję laktozy, wyraźne objawy po nabiale lub inne konkretne wskazania.
Jeśli ktoś źle toleruje mleko, często lepiej sprawdzają się fermentowane produkty mleczne, na przykład jogurt naturalny, kefir lub skyr. U innych pacjentów nabiał nie powoduje żadnych problemów i może zostać w diecie.
Soja również nie jest automatycznie zakazana. Warto jednak pamiętać, że może wpływać na wchłanianie lewotyroksyny, jeśli jest spożywana blisko przyjęcia leku. Najważniejsze jest zachowanie odpowiedniego odstępu między lekiem a posiłkiem oraz omówienie szczegółów z lekarzem.
Przy eliminacjach najważniejsza jest jedna zasada: nie usuwaj dużych grup produktów „na wszelki wypadek”, jeśli nie masz planu, czym je zastąpić. Źle prowadzona eliminacja może prowadzić do niedoborów i jeszcze większego chaosu w diecie.
Warzywa kapustne, takie jak brokuły, kalafior, kapusta, brukselka, jarmuż czy kalarepa, często są niesłusznie demonizowane przy chorobach tarczycy. Zawierają związki goitrogenne, które w bardzo dużych ilościach i przy niedoborze jodu mogłyby wpływać na pracę tarczycy. W praktyce normalne porcje warzyw kapustnych, szczególnie po obróbce termicznej, zwykle nie są problemem dla większości pacjentów.
Nie warto rezygnować z brokułów czy kapusty bez powodu, bo są źródłem błonnika, witamin i składników bioaktywnych. Ważniejsze jest to, żeby dieta była różnorodna i dobrze zbilansowana.
Ostrożność może być potrzebna przy bardzo dużych ilościach surowych warzyw kapustnych, na przykład codziennych koktajlach z dużą ilością surowego jarmużu, szczególnie jeśli dieta jest uboga w jod. Ale normalna porcja gotowanego brokułu do obiadu nie powinna być traktowana jak zagrożenie.
Wiele osób z niedoczynnością tarczycy ma trudność z kontrolą masy ciała. Część pacjentów mówi: „jem mało, a tyję” albo „kiedyś chudłam szybciej, teraz nic nie działa”. Rzeczywiście, nieuregulowana niedoczynność tarczycy może wpływać na metabolizm, energię, zatrzymywanie wody i aktywność w ciągu dnia.
Jednocześnie warto pamiętać, że sama tarczyca nie jest jedynym czynnikiem. Na masę ciała wpływa też kaloryczność diety, ilość ruchu, sen, stres, podjadanie, weekendy, alkohol, insulinooporność, leki, wiek i masa mięśniowa.
Redukcja masy ciała przy Hashimoto powinna być spokojna i dobrze zaplanowana. Zbyt duży deficyt kaloryczny często pogarsza samopoczucie, zwiększa głód i kończy się efektem jojo.
Dobry plan redukcji powinien uwzględniać:
odpowiednią kaloryczność,
regularność posiłków,
białko w każdym głównym posiłku,
dużą ilość warzyw,
produkty pełnoziarniste,
zdrowe tłuszcze,
aktywność fizyczną,
sen,
stres,
wyniki badań,
leczenie zalecone przez lekarza.
Przy redukcji masy ciała nie chodzi o idealną dietę. Chodzi o system, który pacjent potrafi utrzymać przez miesiące, nie tylko przez kilka dni.
Jeżeli pacjent przyjmuje lewotyroksynę lub inny lek zalecony przez lekarza, bardzo ważny jest sposób przyjmowania leku. Dieta może wpływać na jego wchłanianie.
Najczęściej lek przyjmuje się rano na czczo, popijając wodą, a z jedzeniem czeka się określony czas zgodnie z zaleceniem lekarza lub ulotką. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na kawę, suplementy żelaza, wapnia, magnezu, błonnik, soję i niektóre leki, ponieważ mogą wpływać na wchłanianie preparatu.
Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leków na podstawie samopoczucia lub diety. Dawkowanie powinien ustalać lekarz na podstawie objawów, wyników badań i sytuacji pacjenta.
Dietetyk może pomóc ułożyć rytm posiłków tak, aby nie kolidował z przyjmowaniem leków, ale nie zastępuje lekarza w prowadzeniu leczenia hormonalnego.
Konsultacja dietetyczna przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy jest najbardziej pomocna wtedy, gdy pacjent przyniesie aktualne wyniki badań i szczerze opisze swój sposób jedzenia.
Na wizytę warto zabrać:
TSH,
FT3,
FT4,
anty-TPO,
anty-TG,
wynik USG tarczycy, jeśli był wykonywany,
morfologię,
ferrytynę,
żelazo,
witaminę D,
witaminę B12,
lipidogram,
glukozę,
insulinę,
wyniki prób wątrobowych, jeśli są dostępne,
listę przyjmowanych leków,
listę suplementów.
Warto też przygotować przykładowy jadłospis z 2-3 dni. Nie trzeba go upiększać. Dietetyk musi zobaczyć realny obraz, a nie idealną wersję pod wizytę.
Dobrze jest zapisać:
o której bierzesz lek na tarczycę,
kiedy jesz pierwszy posiłek,
ile posiłków jesz dziennie,
czy podjadasz,
czy masz zaparcia,
czy masz senność po posiłkach,
czy masz napady głodu,
jak wygląda aktywność fizyczna,
ile śpisz,
jakie produkty źle tolerujesz,
jakie diety były stosowane wcześniej.
Jeżeli nie masz aktualnych badań, nie musisz wykonywać wszystkiego na własną rękę. Specjalista może pomóc określić, które parametry warto sprawdzić. W KM Medical Center działa punkt pobrań, więc pacjenci z Suchego Lasu i okolic mogą wygodnie wykonać badania laboratoryjne.
Internet daje mnóstwo informacji, ale nie daje indywidualnej diagnozy sytuacji. Przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy to szczególnie ważne, bo pacjenci różnią się wynikami, objawami, masą ciała, aktywnością, lekami, niedoborami, tolerancją produktów i stylem życia.
Indywidualna konsultacja dietetyczna pomaga:
ocenić dotychczasową dietę,
dopasować kaloryczność,
zwiększyć sytość posiłków,
ograniczyć podjadanie,
poprawić jakość diety,
zmniejszyć ryzyko niedoborów,
zaplanować redukcję masy ciała,
ustalić, czy eliminacje mają sens,
dopasować dietę do leków,
omówić wyniki badań,
przygotować plan możliwy do utrzymania.
Dla pacjentów z Suchego Lasu, Złotnik, Jelonek, Biedruska, Rokietnicy, Piątkowa i północnych okolic Poznania lokalna konsultacja jest wygodna, bo łatwiej przyjść na pierwszą wizytę, kontrolę i omówienie wyników.
KM Medical Center znajduje się przy ul. Klonowej 3 w Suchym Lesie. Pacjenci mogą skorzystać tam z dietetyki, punktu pobrań, psychologii i neurologii. Dzięki temu możliwe jest szersze spojrzenie na zdrowie, szczególnie gdy problemom z tarczycą towarzyszą przewlekłe zmęczenie, stres, trudności ze snem, bóle głowy, zaburzenia koncentracji lub problemy z redukcją masy ciała.
Wiele błędów nie wynika z braku chęci, tylko z nadmiaru sprzecznych informacji. Pacjent chce sobie pomóc, ale zaczyna od działań, które nie zawsze mają sens.
Najczęstsze błędy to:
eliminacja glutenu bez diagnostyki i wskazań,
eliminacja nabiału bez powodu,
zbyt niska kaloryczność diety,
jedzenie za małej ilości białka,
brak regularności posiłków,
bardzo mało warzyw i błonnika,
nadmiar słodyczy i przekąsek,
przypadkowa suplementacja,
ignorowanie niedoborów,
zbyt mała ilość snu,
brak aktywności fizycznej,
ciągłe zaczynanie od nowa,
ważenie się codziennie i ocenianie efektów po kilku dniach.
Zamiast robić rewolucję, lepiej zacząć od podstaw: regularne posiłki, odpowiednie białko, warzywa, produkty pełnoziarniste, dobre tłuszcze, kontrola wyników badań, ruch i sen.
Suplementy mogą być pomocne, ale tylko wtedy, gdy są dobrze dobrane. Nie powinny zastępować diety, leczenia ani diagnostyki.
Najczęściej pacjenci pytają o witaminę D, selen, żelazo, cynk, kwasy omega-3, magnez i jod. Część z tych składników może być potrzebna, ale decyzja powinna zależeć od wyników badań, diety i zaleceń specjalisty.
Nie warto przyjmować wielu suplementów naraz „na tarczycę”, bo można niepotrzebnie obciążyć organizm, wydać dużo pieniędzy i nadal nie rozwiązać głównego problemu. Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do jodu i wysokich dawek selenu.
Najlepsza kolejność to: badania, ocena diety, konsultacja, dopiero później ewentualna suplementacja.
U części pacjentów z Hashimoto występują problemy jelitowe: wzdęcia, zaparcia, biegunki, uczucie ciężkości, przelewania albo nietolerancja niektórych produktów. Nie zawsze wynikają one bezpośrednio z tarczycy, ale mogą wpływać na komfort życia i jakość diety.
Przy zaparciach warto zwrócić uwagę na:
ilość błonnika,
nawodnienie,
aktywność fizyczną,
regularność posiłków,
ilość warzyw i owoców,
produkty pełnoziarniste,
fermentowane produkty mleczne, jeśli są dobrze tolerowane,
nasiona, pestki i orzechy.
Jeżeli objawy jelitowe są silne, przewlekłe albo towarzyszy im chudnięcie, krew w stolcu, niedokrwistość, bóle nocne lub gorączka, trzeba skonsultować się z lekarzem. Dieta nie powinna zastępować diagnostyki.
Hashimoto i niedoczynność tarczycy często idą w parze z przewlekłym zmęczeniem, napięciem, spadkiem nastroju i problemami ze snem. Dieta może pomóc, ale nie rozwiąże wszystkiego, jeśli organizm cały czas działa w przeciążeniu.
Sen wpływa na apetyt, energię, regenerację i motywację do przygotowywania posiłków. Stres może nasilać podjadanie, apetyt na słodycze i trudność w utrzymaniu regularności. Dlatego zmiana diety powinna być realna, a nie idealna.
Jeżeli pacjent czuje, że jedzenie jest mocno związane z emocjami, napięciem albo poczuciem winy, pomocna może być konsultacja psychologiczna. Wsparcie psychologiczne nie oznacza, że problem jest „w głowie”. Oznacza, że zmiana nawyków jest łatwiejsza, gdy pacjent ma narzędzia do radzenia sobie ze stresem.
Warto jeść regularne, dobrze zbilansowane posiłki oparte na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, białku, zdrowych tłuszczach, orzechach, pestkach i rybach. Szczególnie ważne są białko, jod, selen, żelazo, witamina D i kwasy omega-3. Indywidualne zalecenia można omówić podczas konsultacji dietetycznej w KM Medical Center.
Nie zawsze. Gluten trzeba wykluczyć przy celiakii, a czasem przy potwierdzonej nadwrażliwości. Samo Hashimoto nie oznacza automatycznie konieczności diety bezglutenowej. Przed eliminacją warto skonsultować się ze specjalistą, zwłaszcza jeśli podejrzewasz celiakię.
Nabiał nie jest automatycznie zakazany. Może być źródłem białka, wapnia i jodu. Eliminacja ma sens przy alergii, nietolerancji laktozy, wyraźnych objawach po nabiale lub innych wskazaniach. Jeśli masz wątpliwości, warto omówić dietę z dietetykiem.
Pomocne mogą być TSH, FT3, FT4, anty-TPO, anty-TG, morfologia, ferrytyna, żelazo, witamina D, witamina B12, lipidogram, glukoza i insulina. Zakres badań najlepiej dopasować indywidualnie. Badania możesz wykonać w punkcie pobrań KM Medical Center.
Nie. Dieta może wspierać leczenie, samopoczucie i masę ciała, ale nie zastępuje leków zaleconych przez lekarza. Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawki leków. Dietetyk może pomóc dopasować sposób odżywiania do leczenia i codziennego rytmu dnia.
Projekt i wykonanie: Midprofit
Zadzwoń do nas
+48 511 290 190
Napisz do nas
kontakt@kmmedical.pl